شمارهٔ ۱۹۶ خاقانی
خاقانی شروانی / قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
گر کهان مه شدند خاقانی
تو در ایشان به مهتری منگر
کهتری را که مهتری باشد
هم بدان چشم کهتری منگر
خرد شاخی که شد درخت بزرگ
در بزرگیش سرسری منگر
هر ذلیلی که حق عزیز کند
در عزیزیش منکری منگر
گاو را چون خدا به بانگ آورد
عمل دست سامری منگر
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر خاقانی، شاعر به نکاتی درباره مقام و ارزش افراد اشاره میکند. او میگوید که وقتی بزرگی را میبینی، به مقام و رتبهاش مغرور نشو، زیرا ممکن است که هر کسی که به ظاهر بزرگ است، حقیقتی دیگر داشته باشد. او همچنین به سرشت انسانها اشاره میکند و میگوید که هر ذلیلی ممکن است به عزت برسد، پس نباید به ظواهر توجه کرد. در نهایت، شاعر به این نکته میرسد که نباید کارهای افراد را فقط به خاطر موقعیتشان قضاوت کنیم.