شمارهٔ ۲۲۷ خاقانی
خاقانی شروانی / قطعات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
گه خرمی از غفلت و گه غمگنی از عقل
در هیچ دو رنگت نه درنگ است و نه حاصل
خاقانی از این راه دو رنگی به کران باش
یا عاقل عاقل زی، یا غافل غافل
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، خاقانی به تضاد بین خوشحالی و غم در زندگی اشاره می‌کند. او می‌گوید که در هیچ یک از این دو حالت نه به فکر ایستاده و نه نتیجه‌ای حاصل می‌شود. به همین دلیل، او از پیروانش می‌خواهد که یا به طور کامل عاقل باشند یا به طور کامل غافل، زیرا دو رنگی و نوسان در احساسات هیچ فایده‌ای ندارد.