نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳۸ - شراب ممزوج و مروق خیام

خیام نیشابوری / نوروزنامه

کسی را که خمار سخت کند، و یا از درد سر رنج باشد نیکست، و مردمان گرم مزاج را شاید،

مضرتش ، باد در شکم انگیزد، و درد بندها آرد، و معده و جگر را سرد کند،

دفع مضرتش با گوشتابه و قلیه با توابل و افزار بسیار کند، و نقل میوه خشک کند،

شرابی که بترشی زند، مردمانی را که معدها و جکرهاء گرم دارند شاید،

مضرتش، آرزوی مجامعت ببرد، و پیها را سست کند،

دفع مضرتش با سپید باهاء حرف و حلوا و شیرینی خوردن تازیان ندارد،

شرابی که آفتاب پرورده باشد، لطیفتر و زودگوارتر از همه شرابها بود،

مضرتش ، خون را بزودی عفن گرداند،

دفع مضرتش باسکبا و سماق و ناربا کنند، و نقل ریباس و انار کنند، و از پس او سکنجبین خورند تازیان ندارد،

شراب مویزی، آنچه ازو صافی باشد مانند شراب ممزوج باشد، میل بخشکی دارد و موافقست محروران را،

مضرتش، آنچه تیره بود مانند شراب سیاه باشد و بدگوارد، و سودا انگیزد، و باد در شکم افگند، و شکن برآورد، و راههاء جگر ببندد،

دفع مضرتش، سکنجبین و آب کاسنی و تخم خیار با خیار بادرنگ...

شراب خرمایی، تن را فربه کند، و خون بسیار راند، خاصه که نو باشد،

مضرتش، غلیظ و بدگوارست، و راه جگر ببندد، و خون سودایی انگیزد،

دفع مضرتش، شراب انار و سکنجبین و داروهایی که سودا را براند بکار دارد تازیان ندارد، و درین باب این مقدار کفایت باشد، اکنون پیدا کنیم که انگور ازکجا پدید آمد و می چگونه ساخته اند،

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن به بررسی مضرات و فواید انواع شراب‌ها و نوشیدنی‌ها برای افرادی با مزاج‌های مختلف پرداخته شده است. به طور کلی، شراب‌های متفاوت اثرات خاصی بر بدن دارند. مثلاً، شراب‌هایی که لطیف‌تر هستند، می‌توانند مضرات کمتری ایجاد کنند و نوشیدنی‌هایی مثل سکنجبین و میوه‌های خاص می‌توانند برای دفع مضرات این شراب‌ها مفید باشند. شراب مویزی و خرمایی نیز ویژگی‌های خود را دارند؛ اولی می‌تواند مناسب افرادی با مزاج گرم باشد و دومی برای تقویت بدن مفید است، اما مضراتی مانند غلظت و تاثیر بر جگر نیز دارند. در نهایت، در متن به اهمیت انگور و فرآیند تولید می‌پردازد و به روش‌هایی برای دفع مضرات نوشیدنی‌ها اشاره می‌شود.