رباعی ۱۲ خیام
خیام نیشابوری / راز آفرینش [ ۱۵-۱] / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
آنان که محیطِ فضل و آداب شدند،
در جمعِ کمال شمعِ اَصحاب شدند
رَه زین شبِ تاریک نبردند به روز
گفتند فسانه‌ای و در خواب شدند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به افرادی اشاره دارد که با علم و آداب آشنا شده‌اند و در کنار اهل کمال و فضیلت قرار گرفته‌اند. اما با وجود پیشرفت‌هایی که کرده‌اند، در تاریکی و ناامیدی به سر می‌برند و به نوعی در خواب و فریب خودشان به سر می‌برند. این بیت‌ها به تضاد بین روشنایی علم و تاریکی وضعیت روحی آنها اشاره دارند.