بخش ۲ - در توحید امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی / خسرو و شیرین / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
به نام آنکه جان را زندگی داد
طبیعت را به جان پایندگی داد
خداوندیکه حکمت بخش خاکست
کمینه بخشش او جان پاکست
دو کون از صنع او یک گل به باغی
ز ملکش نه فلک یک شب چراغی
رموز آموز عقل نکته پیوند
شناسائی ده جان خردمند
بصارت بخش چشم پیش بینان
تمنای درون شب نشینان
جواهر بند ناهید از ثریا
چراغ افروز در قعر دریا
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به ستایش خداوند و آفرینش‌های او می‌پردازد. شاعر از زندگی و طبیعت صحبت می‌کند و به حکمت و بخشندگی خدا اشاره می‌کند که جان‌های پاک را به بندگی خود دعوت می‌کند. او زیبایی‌های جهان را به باغی تشبیه می‌کند و به رموز عقل و خرد اشاره می‌نماید. همچنین به بصیرت و شناخت عمیق انسان‌ها در زندگی اشاره کرده و جواهرات و روشنی‌هایی که خداوند در جهان آفریده را توصیف می‌کند.