نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۵ - بیتی چند از عتاب نامهٔ خسرو به شیرین امیرخسرو دهلوی

امیرخسرو دهلوی / خسرو و شیرین / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

به نام آنکه تن را نور جان داد

خرد را سوی دانائی عنان داد

سلام من که دل در دام دارم

غلامم لیک خسرو نام دارم

نیم از یاد تو یک لحظه خاموش

فراموشیم گوئی شد فراموش

نه خوش دارد شراب لاله رنگم

نه در گیرد به گوش آواز چنگم

صراحی وار در مجلس زبونم

که لب بر خنده و دل پر ز خونم

توئی کت نگذرد پر دل که روزی

برین در مستمندی داشت سوزی

بلی اینست رسم آدمیزاد

که دور افتاده را دیر آورد یاد

ولی من گو چه صد فرسنگ دورم

چو بینی روز تا شب در حضورم

چنان نزدیک تو گشتم ز حد پیش

که صد فرسنگ دور افتادم از خویش

نه از کوی تو زان برتافتم چهر

که دل بی میل شد یا طبع بی مهر

ولی چون دیدمت کز من ملولی

نکردم چون گران جانان فضولی

به چشم افشاندم از خاک درت نور

وزان در همچو چشم بد شدم دور

چو دیدم خود ترا حاجت همین بود

گلت را مرغ دیگر در کمین بود

به صد رغبت شدی با او یگانه

مرا هم خود برون کردی ز خانه

اگر جز با منی راضیست رایت

رضا دادیم ما هم با رضایت

شود با هر که خواهد آشنا دل

دلست این جنگ نتوان کرد با دل

مبارک باد کن خود را ز خسرو

به عشق تازه و هم خوابهٔ نو

ز لعلت شربتی کو را به کام است

حلالش باد اگر بر ما حرام است

اگر تو وقف او کردی همه چیز

نصیب خود بحل کردیم ما نیز

ولی زانگونه هم با او مشو شاد

که ناری ز آشنایان کهن یاد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره عشق و جدایی است. شاعر با نام خدا شروع می‌کند و بیان می‌کند که یاد معشوقش همواره با اوست و حتی در دوری نیز احساس نزدیکی می‌کند. او از حال دلش می‌گوید که با یاد معشوقش دلش شاد نمی‌شود و از عواطف و دردهایش در تنهایی صحبت می‌کند. شاعر می‌گوید که با اینکه دور افتاده، امتداد یاد معشوق در دلش همیشه زنده است و نمی‌تواند او را فراموش کند. در ادامه، شاعر به وضعیت خود اشاره می‌کند که در محبت معشوقش دیگران هم در فکر او هستند و خود را از او دور و در عذاب می‌یابد. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که عشق واقعی چیزی نیست که بتوان آن را کنترل کرد و در عشق باید هر کسی با دل خود آشنا شود.