شمارهٔ ۴۹ - دیگر صنایع بدیعی: امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی / مثنویات / وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)
مستی او مایهٔ هشیاریش
خفته همه خلق ز بیداریش
کردی بزرگی به حق کهتران
داد سبک جامه به قیمت گران
این همه بیداری ما خفتن ست
کامدن ما ز پی رفتن ست
از پی نامی که مبادش امید،
نامه سیه کردی و دیده سپید!
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این اشعار به بیان حالتی از مستی و هشیاری می‌پردازد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که مستی او باعث بیداری دیگران شده است. او از بزرگی و عزتی که به حق جوانان داده شده و از اینکه لباس‌های گرانبها به سادگی و سبکی داده شده، سخن می‌گوید. همچنین به این موضوع اشاره می‌کند که بیداری واقعی شاید در خوابیدن باشد و اینکه در جستجوی نام و شهرت، ممکن است نامه‌ای سیاه نوشته شود و دیده‌ای روشن نداشته باشد. در کل، این اشعار به تضاد بین بیداری و خواب، و همچنین جستجوی شهرت و معنا اشاره دارند.