حکایت شمارهٔ ۱۵ محمد بن منور
محمد بن منور / فصل اول - حکایات کرامات شیخ / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
آوردهاند کی شیخ ابوالقسم قشیری یک شب اندیشه کرد و گفت فردا به مجلس شوم و گویم کی شریعت چیست و طریقت چیست؟ تا جواب چه شنوم. دیگر روزبگاه به مجلس شیخ آمدم و بنشستم و شیخ در سخن آمد. پیش از آنک استاد امام سؤال کند شیخ گفت ای کسی کی میخواهی کی از شریعت و طریقت سؤال کنی، بدانک ما جملۀ علوم درین بیت آوردیم کی:
از دوست پیامآمد کاراسته کن کار
اینست شریعت
مهر دل پیش آر و فضول از ره بردار
اینست طریقت
امام الحرمین ابوالمعالی قدس اللّه روحه العزیز گفته است کی هرچ ما در کتابها ثبت کردهایم و خواندهایم و تصنیف ساخته، آن سلطان شریعت و طریقت شیخ ابوسعید قدس اللّه روحه العزیز درین یک بیت بیان کرده است.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شیخ ابوالقسم قشیری تصمیم میگیرد که فردا در مجلس به توضیح شریعت و طریقت بپردازد. روز بعد، در مجلس حضور پیدا کرده و قبل از اینکه استاد امام سؤال کند، خود میگوید که همه علوم در دو بیت زیر خلاصه شدهاند. او بیان میکند که شریعت به کار کردن بر اساس پیام دوست است و طریقت به داشتن محبت و دوری از فضول میپردازد. همچنین اشاره میکند که همه آنچه در کتابها نوشته شده، در واقع بیان این دو مفهوم است که به طور خاص به شیخ ابوسعید نسبت داده میشود.