شمارهٔ ۱۰۵ محمد بن منور
شیخ را سؤال کردند ازین آیت که وَرَبُّکَ یَخْلُقُ ما یَشاءُ وَیَختارُ شیخ گفت اختیار کردۀ خداوند میباید، شایسته وآراستۀ خداوند میباید، اختیار بنده بکار نیاید ما آن بهتر باشیم کی نباشیم، اگر کششی پدید آید بنده بدان کشش آراسته گردد و پیراستۀ کوشش گردد وشایستۀ بینش گردد چون بینا گشت شنوا گردد آنگه با او گوید قُلْ بِفَضلِ اللّه وَبِرحَمتِه فَبِذلِک فَلیَفرحوا هَوَ خَیْرٌ مِمّا یَجْمَعُونَ بگوی بفضل و رحمت ما شاد باش کی بدین نازیدن ترا بهتر از هرچ گرد کنی ما را گفت هُوَ خیرٌ یا ابنَ ابی الخیر ما شما را میگوییم هُوَ خیر. هرکسی به چیزی مینازند: گروهی به دنیا گروهی به عقبی گروهی به درجات گروهی به حسنات، ما میگوییم شما را کی این همه نبود و او بود و هست و باشد. بوالقاسم بشر یاسین در میهنه پیرزنان را این ذکر در آموختی: یاتو، یا همه تو، یا همه تورا. وحدک لاشریک لک و این جمله آنست کی حقّ تعالی گوید هُوَ خَیرٌ مِمّا یجمعُون ای مسلمانان غریب شد کسی کی ازین بویی دارد و یا کسی که از خودی خود سیر آمده است. سخن کی گشاید بر نیاز کسی گشاید کی بُوی گرفتاری دارد، نیاز میباید! نیاز خواستی بود،خواست بکار نیاید، نیاز مغناطیس است کی اسرار حقّیقت را بخود کشد.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن، شیخ به سؤال درباره آیهای که میگوید خداوند هر چه بخواهد خلق میکند و انتخاب میکند، پاسخ میدهد. او تأکید میکند که باید به انتخابهای خداوند ایمان داشته باشیم و میگوید که اختیار بنده نمیتواند با اختیار خداوند برابری کند. او بیان میکند که انسانها باید خود را برای پذیرش الهامات و کششهای معنوی آماده کنند و با بینش و شنوا شدن، به فضل و رحمت خداوند شادمان باشند. او از نازیدن به دنیا و داراییها سخن میگوید و تأکید دارد که باید شکرگزار آنچه خدا به ما داده باشیم، زیرا او بهتر از هر چیزی است که انسانها به آن مینازند. در نهایت، شیخ اهمیت نیاز و درخواست واقعی را بیان میکند و میگوید که نیاز حقیقت ممکن است انسان را به سوی اسرار آنچه درونش وجود دارد، کشاند.