شمارهٔ ۱۶۷ محمد بن منور
محمد بن منور / منقولات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
شیخ را درویشی سؤال کرد کی ای شیخ بندگی چیست؟ گفت: خَلَقک اللّه حُرّا فکُن کما خَلَقک. گفت یا شیخ سؤال از بندگیست گفت ندانی کی تا آزاد نگردی از هر دو کَون بنده نگردی؟ پس گفت، بیت:
آزادی و عشق چون همی نامد راست
بنده شدم و نهادم از یکسو خاست
زین پس چونانکه داردم دوست رواست
گفتار و خصومت از میانه برخاست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن، یک درویش از شیخ درباره مفهوم بندگی سؤال می‌کند. شیخ در پاسخ می‌گوید که تا زمانی که انسان از وابستگی‌های دنیایی آزاد نشود، نمی‌تواند واقعاً بنده خدا باشد. او به آزاد بودن روح و عشق اشاره می‌کند و می‌گوید وقتی که انسان از همه موانع رها شود، می‌تواند به درک واقعی بندگی برسد و از خصومت‌ها و دردسرها دور شود. به طور کلی، آزادی و محبت اصلی‌ترین اصول بندگی واقعی هستند.