نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۷۶ محمد بن منور

محمد بن منور / منقولات

شیخ را پرسیدند کی پیر محقّق کدامست و مرید مصدق کدامست؟ گفت نشان پیر محقّق آنست که این ده خصلت در وی باز یابند تا در پیری درست باشد: نخستین مراد دیده باشد تا مرید تواند داشت، دوم راه سپرده باشد تا راه تواند نمود، سیم مهذب و مؤدَّب گشته باشد تا مؤدِّب بود،چهارم بی‌خطر سخی باشد تا فدای مرید تواند کرد، پنجم از مال مرید آزاد باشد تا در راه خودش بکار نباید داشت، ششم تا باشارت پند تواند داد به عبارت ندهد، هفتم تا برفق تأدیب تواند کرد بعنف و خشم نکند، هشتم آنچ فرماید نخست بجای آورده باشد،نهم هر چیزی کی از آنش بازدارد نخست او بازایستاده باشد، دهم مرید را کی بخدای فرا پذیرد بخلقش رد نکند. چون چنین باشد و پیر بدین اخلاق آراسته بود مرید جز مصدق و راه رو نباشد کی آنچ بر مرید پدید آید آن صفت پیر است که بر مرید ظاهر می‌شود. اما مرید مصدق راکمترین چیزی در وی ده چیز باشد تا مریدی را بشاید: اول زیرک باید کی باشد تا اشارت پیر بداند، دوم مطیع تن بود تا فرمان بردار پیر بود، سیم تیزگوش باشد تا سخن پیر اندر یابد، چهارم روشن دل باشد تا بزرگی پیر ببیند، پنجم راست گوی باشد تا هرچ خبر دهد راست دهد، ششم درست عهد بودتا هرچ گوید وفا کند، هفتم آزادمرد بودتا آنچ دارد بتواند گذاشت، هشتم رازدار بود تا راز پیر نگاه تواند داشت، نهم پند پذیرد تا نصیحت پیر فرا پذیرد، دهم عیار بود تا جان عزیز درین راه فدا تواند کرد. مرید بدین اخلاق آراسته باید تا راه بروی سبکتر انجامد و مقصود پیر در طریقت از وی زود حاصل آید ان شاء اللّه تعالی.

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شیخ در پاسخ به این سؤال که پیر محقق و مرید مصدق کیست، به ده خصلت برای هر یک اشاره می‌کند. برای پیر محقق، او باید دارای ویژگی‌هایی مانند دیدن مراد، آموختن راه، ادب و مهذب بودن، سخاوت با خطر، آزاد بودن از مال مرید، هدایت با پند، تأدیب با محبت، عمل به آنچه می‌گوید، خودداری از چیزی که مرید را باز دارد و قبول مرید به خدا باشد. برای مرید مصدق نیز ده خصلت ذکر شده که شامل زیرکی، اطاعت، شنیدن دقیق، روشن‌دلی، راستگویی، وفای به عهد، آزادمنشی، رازداری، پذیرش پند و قابلیت فدا کردن جان در این راه است. داشتن این ویژگی‌ها باعث می‌شود که مرید به راحتی و سریع‌تر به هدف پیر در طریقت برسد.