نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۶۴ محمد بن منور

محمد بن منور / منقولات

شیخ گفت: العالم هوالمخلص فمن لااخلاص له فی قلبه فلا علم له فی دینه و شرعه. یکی گفت یا شیخ اخلاص چیست؟ گفت رسول صلی اللّه علیه و سلم گفته است که اخلاص سرّیست از اسرار حقّ در دل و جان بنده که نظر پاک او بدان سر است و مدد آن سر از نظر پاک سبحانست و موحد که موحد است بدان سر است. کسی گفت ای شیخ آن سر چیست گفت لطیفۀ از الطاف حقّ چنانک گفته است اللّه لَطِیفٌ بِعِبادِه و آن لطیفه بفضل و رحمت حقّ تعالی پیدا گردد نه به کسب و فعل بنده، ابتدا نیازی و حزنی و ارادتی در دلش پدید آرد آنگه بدان نیاز و حزن نظری کند به فضل و رحمت لطیفۀ درآن دل بنهد که لایطّلع علیه ملک مقرب ولا نبی مرسل و آن لطیفه را سرّاللّه گویند و آن اخلاص است با رسول صلی اللّه علیه گفت تا با خلق بگوید قُلْ بِفَضلِ اللّه وَبِرَحمَتِه فَبِذلِک فَلْیَفْرَ حُواهُوَ خَیرٌ مِمّا یَجْمَعُونَ.

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شیخ می‌گوید علم حقیقی و دین‌داری به اخلاص وابسته است و بدون آن، علم واقعی وجود ندارد. یکی از شاگردان می‌پرسد که اخلاص چیست. شیخ توضیح می‌دهد که اخلاص را رسول خدا (ص) به عنوان رازی در دل انسان توصیف کرده که به چشم پاک خداوند وابسته است. این اخلاص، لطفی از جانب خداست که به دل بنده داده می‌شود و هیچ‌کس—نه فرشتگان و نه پیامبران—از آن آگاه نیستند. این لطیفه را "سر خدا" می‌نامند و به اخلاص مربوط می‌شود. در نهایت، شیخ اشاره می‌کند که باید به فضل و رحمت خدا خوشحال بود و این بهتر است از هر آنچه که جمع‌آوری می‌شود.