نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۲ - در مدح بابُ المراد حضرت امام محمد تقی جواد علیه السلام محیط قمی

محیط قمی / هفت شهر عشق / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

کجا است زنده دلی کاملی مسیح دمی

که فیض صحبتش از دل برد غبار غمی

خلیل بت شکنی کو که نفس دون شکند

که نیست در حرم دل به غیر او صنمی

ز کید چرخ در آن دور گشت نوبت ما

که نیست ساقی ایام را سر کرمی

زمانه خرمن دانش نمی خرد به جوی

بهای گنج هنر را نمی دهد درمی

مباد آن که شود سفله خوی کامروا

که هر زمان کند آغاز فتنه و ستمی

گذشت عمر و دریغا نداد ما را دست

حضور نیم شبی و صفای صبح دمی

قسم به جان عزیزان به وصل دوست رسی

اگر از این تن خاکی برون نهی قدمی

خلاف گوشه نشینان دل شکسته مجو

که نیست جز دل این قوم دوست را حرمی

غم زمانه مخور ای رفیق باده بنوش

که دور چرخ به جامی گذاشته، نه جمی

ز بینوایی و دولت غمین و شاد مباش

که در زمانه نماند گدا و محتشمی

ز اشتیاق بلند آستان شه هر شب

فراز عرش فرازم زآه خود عَلَمی

به خَلق آن چه رسد فیض زآشکار و نهان

ز بحر جود شه دین جواد هست نَمی

محمد بن علی تاسع الائمه تقی

که بحر همت او است بی کرانه یَمی

بدان خدای که باشد زکلک قدرت او

نقوش دفتر هستی ماسِوی رَقمی

که با ولای شفیعان حشر احمد و آل

«محیط» را نبود از گناه خویش غمی

شهان کشور نظمیم ما ثناگویان

اساس سلطنت ما است دفتر و قلمی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به جستجوی انسانی کامل و زنده دلی چون مسیح می‌پردازد که به دیگران آرامش و شادی می‌بخشد. شاعر از خلیل (ابراهیم) یاد می‌کند که بت‌ها را می‌شکند و به دنبال فردی می‌گردد که در دل او جز عشق الهی چیزی نباشد. او بیان می‌کند که زمانه و روزگار به دانش و هنر ارزش نمی‌دهد و از ناپایداری آسایش و خوشبختی در دنیا گله می‌کند. شاعر به اهمیت وصال به دوست و ارتباط با خداوند اشاره می‌کند و بر ضرورت دل شکستن از دنیا تأکید می‌کند. او توصیه می‌کند که شادی را در می‌گساری و لذت‌های زندگی بیابیم و از غم و اندوه زمانه برحذر باشیم. در پایان، شاعر با ذکر نام محمد بن علی (امام جواد) از عظمت او و قدرت الهی سخن می‌گوید و بر اهمیت محبت و ولایت ائمه تأکید می‌کند.