شمارهٔ ۱۱ ملا احمد نراقی
ملا احمد نراقی / منتخب غزلیات و قطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
دانی که یار حاجت ما کی روا کند
چون تیغ را به گردن ما آشنا کند
دی داد پیر میکده فتوی که لازم است
بی عشق هرکه کرده نمازی قضا کند
ای پیک کوی یار به صیاد ما بگوی
بهر خدا مرا بکشد یا رها کند
ما را چو قبله ابروی یارست در نماز
باید امام شهر به ما اقتدا کند
ما لطف و قهر را همه آماده ایم، لیک
تا طبع یار زین دو کدام اقتضا کند
رند خراب طی کند این راه پرخطر
تا شیخ فکر کفش و عصا و ردا کند
مفتی بخورد خون یتیمان شهر و باز
بیچاره ناله از کمی اشتها کند
مطلب بر است چونکه صفایی رضای دوست
خواهد جفا نماید و خواهد وفا کند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره عشق و وابستگی به معشوق است. شاعر به بیان احساساتی می‌پردازد که در پی وجود عشق واقعی و رهایی از قید و بندها است. او از ضرورت عشق در عبادت صحبت می‌کند و می‌فرماید که بدون عشق، هر عملی مانند نماز بی‌معناست. همچنین، شاعر به دوگانگی احساسات اشاره می‌کند و می‌گوید که آماده است تا از لطف یا قهر معشوق بهره‌مند شود. در نهایت، او به وضعیت اجتماعی اشاره کرده و انتقادی به روحانیون و مفتیان می‌کند که به جای خدمت به مردم، به فکر منافع خود هستند.