درختان و شکوفایی آنها ملا احمد نراقی
و ساعتی بنگر در درختان که چون آب به ایشان رسد چگونه جمیع اجزای آنها تازه و خرم و سبز و با طراوت می گردد، و آب به یک نسبت به جمیع ریشه و ساقه و برگ و شکوفه و میوه آن می رسد و بالسویه میان آنها قسمت می گردد و از آن پی ببر به قسمت کننده آن و بخند بر ادراک احمقانی چند که این حکمتهای ظاهره و مصالح بینه را نسبت می دهند به چیزی که نه از وجود خبر دارد و نه از ذات خود، نه افعال خود را می شناسد و نه صفاتش را.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
جمله به این معناست که هنگامی که به درختان نگاه می‌کنیم، مشاهده می‌کنیم که چطور وقتی آب به آنها می‌رسد، تمام اجزای درخت زنده و شاداب می‌شوند. آب به طور یکسان به ریشه، ساقه، برگ، شکوفه و میوه درخت می‌رسد و این امر نشان‌دهنده وجود یک قسمت‌کننده (خداوند) است. نویسنده سپس به حماقت کسانی می‌خندد که این حکمت‌ها و نظم‌های طبیعی را به چیزی نسبت می‌دهند که خود از وجودش بی‌خبر است و نمی‌تواند به صفات و ویژگی‌های خود پی ببرد.