بخش ۱۳۷ - شاه اولیا که فرمود الهی ما عبدتک خوفاً من نارک ملا احمد نراقی
ملا احمد نراقی / مثنوی طاقدیس / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
طاعت من نی ز شوق جنت است
نی ز بیم آتش پر وحشت است
از عبادت نی طمع دارم نه بیم
هرچه می خواهی بکن ما از توایم
گر ببخشی ور بسوزانی رواست
نی کسی را جرأت چون و چراست
بنده را با این کن و آن کن چه کار
ملک ملک توست ای پروردگار
بنده ایم و پیشه ی ما بندگی است
بندگیهامان همه شرمندگیست
چون تورا اهل پرستش یافتم
در سپاس و طاعتت بشتافتم
چون تورا دیدم سزاوار سپاس
بندگی را هم بر آن کردم قیاس
برالوهیت دو دیده دوختم
وز خدایی بندگی آموختم
بندگی آموز از آن آزاده مرد
کس خدا را بندگی چون او نکرد
هان و هان همراه آن آزاد رو
بگذر از مزدوری و آزاد شو
چیست آزادی در این ره بندگی
بندگی شد شاهی و فرخندگی
طاعت مزدور بهر اجرت است
بنده را طاعت ز خوف و خشیت است
زین نکوتر اینکه چون من بنده ام
بندگیها می کنم تا زنده ام
خویشتن بینی در اینها اندر است
طاعت احرار از اینها برتر است
طاعت آزادگان دانی که چیست
این که در نیت بجز معبود نیست
چونکه او را اهل طاعت دیده اند
طاعت او زین سبب بگزیده اند
چون سزاوار نماز و طاعت است
طاعت او خواجگی و حشمت است
بنده باید بودن اما ای پسر
طاعت آزادگان باشد هنر
طاعت احرار خواهند از شما
نی ز قید بندگی گشتن رها
جوید از تو طاعت احرار را
نی ز سر کردن برون افسار را
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره مفهوم حقیقی بندگی و طاعت است. شاعر اعلام میکند که بندگیاش نه به خاطر ترس از عذاب جهنم یا امید به بهشت است، بلکه به خاطر عشق و شکرگذاری به خداوند است. او بر این باور است که بندگی واقعی از روی عشق و ارادت به خداست و نه از روی مزدوری یا ترس. او تأکید میکند که طاعت و عبادت باید با نیت خالص و بدون انتظار پاداش باشد. همچنین میگوید که آزادی در بندگی به معنای رهایی از قید و بندها و داشتن دلپاک است؛ طاعت آزادگان به معنای عشق و ارادت واقعی به پروردگار است و نه صرفاً انجام وظایف دینی به خاطر ترس یا امید به پاداش.