بخش ۱۴۵ - بیان حدیث اکثر اهل الجنة البلها ملا احمد نراقی
ملا احمد نراقی / مثنوی طاقدیس / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
اکثراً اهل بهشتند ابلهان
ابلهان اینجا و آنجا از شهان
ابلهان در کار و بار این جهان
زیرک و دانا بهر راز نهان
ابلهان اما به نزد این خران
عاقل و زیرک به پیش دیگران
عقل ما را سوی بیعقلی کشید
اینچنین عقلی در این عالم که دید
ای رفیقان من کنون ابله شدم
از ره و رسم شما مکره شدم
چون نمی بینم کنون دیگر رهی
می زنم اکنون نوای ابلهی
فاش و رسوا می زنم طبل جنون
این جنون هردم مرا بادا فزون
خواستند اکنون مرا چون اینچنین
بگسلم زنجیرهای آهنین
چون مرا دیوانه کردند ای قرین
تو برو تدبیر خود کن بعد از این
بعد از این دست من و دامان عشق
جان این افسرده جان و جان عشق
بعد از این از جان و از فرزند و زن
بگذرم چون آن خلیل ممتحن
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به تمسخر ابلهانی می‌پردازد که در این دنیا زندگی می‌کنند و به نظر می‌رسد که بیشتر اهل بهشت باشند. او اظهار می‌کند که عقل و زیرکی از دیگران دور شده و به جای عقل، به ابلهی گرایش پیدا کرده است. شاعر تصمیم می‌گیرد که از قید و بندهای دنیوی رها شود و به جنون عشق و آزادی بپردازد، مشابه با خلیل، و از وابستگی‌های دنیوی چون زن و فرزند بگذرد. این شعر در واقع بیانگر تمایل به رهایی از رسوم و قیدهای جامعه و دست‌یابی به عشق و حقیقت است.