بخش ۱۵۷ - در مناجات با حضرت قاضی الحاجات ملا احمد نراقی
ملا احمد نراقی / مثنوی طاقدیس / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
مر محبین را فنای ثالث است
دوستی هم این فنا را باعث است
این فنا گشتن بود از بهر دوست
سر نهادن پیش لطف و مهر دوست
ذات و وصف فعل خود کردن فدا
بهر ذات و وصف فعل کبریا
هر دو عالم در ره او باختن
سوختن در راه او و ساختن
سینه پیش تیر او کردن هدف
تیغ او بر سر خریدن با شعف
جام بر یادش کشیدن گرچه زهر
شاد بود از آنچه خواهد گرچه قهر
در رضای او فنا گشتن چنان
که نه سر داند نه تن داند نه جان
خار کویش را شکستن بر جگر
در ره او خون خود کردن هدر
هرکجا سیلی قفا بردن به پیش
هر کجا تیغی زدن بر فرق خویش
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر درباره عشق و فنا در راه دوست سخن می‌گوید. او بیان می‌کند که محبت و دوستی باعث می‌شود انسان به فنا برسد و این فنا به خاطر لطف و مهربانی محبوب است. انسان باید به خاطر دوست، ذات و صفات خود را فدای او کند. در این مسیر، همه چیز را فدای او کرده و حتی در مقابل سختی‌ها و مصیبت‌ها با شوق و خوشحالی پذیرای آن می‌شود. شاعر به شدت از عشق و فدای جان در راه دوست سخن می‌گوید و می‌گوید که در این عشق، انسان دیگر نه از تن و نه از جان خود خبر دارد و حاضر است هر گونه آزار و درد را تحمل کند.