نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۸۲ - گرفتن بهمن،سیستان را و پنهان شدن زال زر در خانه کشاورز سرایندهٔ فرامرزنامه

سرایندهٔ فرامرزنامه / فرامرزنامه / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

به دینارگون گشت دریای قیر

بزد بر دل موج خورشید پیر

به دروازه ها لشکر انبوه شد

زجوشن در شهر چون کوه شد

ندیدند کس را به دیوار بر

نه آواز نه جنبش جانور

سواری یکی نیزه بنهاد زود

به باره برآمد به کرداردود

چو او بی گمانه پلی بازکرد

فرورفت دروازه را بازکرد

به شهر اندرآمد سراسر سپاه

نهاد از بر چرخ،بهمن کلاه

به فرزانه گفت ای سرافراز پیر

شتابان بروکاخ دستان بگیر

همانا کسی بر درش بگذرذ

و یا در پرستنده ای بنگرد

همانگه بیامد منادیگری

خوش آواز مردی زبان آوری

که شاه جهان گفت بیش از سه روز

نخواهم که باشید در نیمروز

چهارم که یابم کسی را به شهر

نیابد زما جزغم ورنج،بهر

کسی کو سر زال پیش آردم

زدل، رنج واندوه برداردم

به یزدان که بر تخت بنشانمش

روا باشد او گر پدر خوانمش

سپاهش چو این گفته بشنید ازوی

همه شهر از و شد پر از جستجوی

کسی را زدستان نبود آگهی

تو گفتی جهان شد زدستان تهی

سه روز اندرآن شهر،بیدار بود

همه نالهه زار و فریاد بود

زمردان نماند اندر آن شهر،کس

زن و کودک و خرد ماندند بس

چهارم تهی گشت شهر از سپاه

در اندیشه زال زر ماند شاه

رخ زال بیچاره بی رنگ شد

در آن زیر هیزم دلش تنگ شد

غم ناچریدن در او کارکرد

به دل،ترس وتن را چو بیمارکرد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این داستان، دریای قیر به شدت طوفانی شده و لشکری انبوه به دروازه‌های شهر هجوم می‌آورد. هیچ جنبش یا صدایی در شهر شنیده نمی‌شود و تنها یک سوار دارای نیزه زود به بارو می‌رسد. او دروازه را باز می‌کند و سپاه به شهر وارد می‌شود، سپس پیامی از شاه به گوش می‌رسد که در آن اعلام می‌کند تنها به مدت سه روز در نیمروز خواهد ماند و بعد از آن کسی را نخواهد یافت. در این مدت، جستجوی گسترده‌ای در شهر صورت می‌گیرد، اما هیچ کس پیدا نمی‌شود و شهر خالی از سکنه می‌شود. زال، پادشاه، به شدت نگران و غمگین می‌شود و حالتی بیمارگون به خود می‌گیرد.