شمارهٔ ۲۴ نشاط اصفهانی
نشاط اصفهانی / مثنویات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
هر که از خاصیتی ممتاز شد
یا تفرد جست و بی انباز شد
فخر میجوید از آن بر دیگری
که در این معنی نباشد همسری
امتیازات است کافراد بشر
فخر میجویند از آن بر یکدگر
ورنه در وصفی که باشد مشترک
کس نمیراند سخن از لی ولک
خواجه با این کبریا و ما و من
از چه داند امتیاز خویشتن
هر که نام آدمی بر خود گذاشت
از دگر حیوانْش باید فرق داشت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بررسی خودبزرگبینی و فخر فروشی انسانها نسبت به یکدیگر میپردازد. شاعر میگوید که هر فردی که ویژگی خاصی دارد یا خود را از دیگران متمایز میبیند، به دنبال تفاخر به آن ویژگی بر دیگران است. او بیان میکند که این تفاوتها تنها در خصوصیات فردی است و در مسائل مشترک، کسی نمیتواند دیگران را زیر سوال ببرد. همچنین اشاره میشود که با وجود بزرگی و کبریای خداوند، انسانها باید به این نکته توجه کنند که چه تفاوتهایی خود به خود ایجاد میکنند. در نهایت، شاعر تأکید میکند که هر کس باید از ویژگیهای انسانی خود آگاه باشد و نسبت به دیگر موجودات تمایز قائل شود.