بخش ۲۳ - ابوصالح حَمْدون بن احمد بن عمارة القصّار نشابوری ابوعلی عثمانی
ابوعلی حسن بن احمد عثمانی / باب دوم
و از این طایفه بود ابوصالح حَمْدون بن احمدبن عمارة القصّار نشابوری بود و مذهب ملامت از وی پراکنده شد بنشابور، صحبة محمّدبن سلم البادروسی کرده بود و صحبت ابوتراب نخشبی، وفات وی اندر سنۀ احدی و سبعین و مأتین بود.
حمدون را پرسیدند که روا بود مرد را سخن گفتن وا مردمان گفت چون متعیّن گردد بر وی اداء فریضۀ از فریضهای خدای اندر علم وی یا ترسد کی کسی اندر بدعت هلاک شود امید آنک خدایش برهاند.
هم او گوید هر کی پندارد کی نفس او بهتر است از نفس فرعون کبر آشکارا کرده باشد.
هم اوراست گفت تا بدانسته ام که سلطان را فراست بود اندر اسرار هرگز بیم سلطان از دلم خالی نبوده است.
هم او گوید هرگاه که مستی به بینی نگر وی را عیب نکنی کی نباید که بدان گرفتار گردی.
عبداللّه منازل گوید ابوصالح را گفتم مرا وصیّت کن گفت تا توانی از بهر دنیا خشم مگیر.
وی را دوستی بمرد و بر بالین وی بود چون او فرمان یافت چراغ بکشت گفتند اندرین وقت چراغ زیادة کنند گفت تا اکنون روغن چراغ آن او بود، اکنون نصیب ورثه است.
حمدون گوید هر کی اندر سیرت سلف نگرد تقصیر خویش بیند و واماندگی از درجهاء مردان.
هم او راست گفت هرچه خواهی که پوشیده بود از تو آنرا بر هیچ کس آشکارا مکن.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
ابوصالح حمدون بن احمد بن عمارة القصار، شخصیتی از نشابور و مروج مذهب ملامت بود. او از محمد بن سلم البادروسی و ابوتراب نخشبی بهرهمند شده و در سال 171 هجری وفات یافت. حمدون در پاسخ به سوالات درباره سخن گفتن و ترس از بدعت، بر لزوم اطلاع درست از فریضهها تأکید داشت و میگفت که هیچگاه نباید خود را بهتر از فرعون دانست. او همچنین به دقت فرمانروایان در اسرار اشاره کرد و توصیه میکرد که از خشم در برابر دنیا پرهیز شود. پس از وفات یکی از دوستانش، بر بیعیشی در زمان اندوه تأکید داشت و نکتهای درباره احتیاط در افشای اسرار مطرح کرد.