نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۵۴ - ابوعلی احمد بن محمّد الرودباری ابوعلی عثمانی

ابوعلی حسن بن احمد عثمانی / باب دوم

و از ایشان بود ابوعلی احمدبن محمّدالرودباری رَحْمَةُ اللّهِ عَلَیْهِ، بغدادی بود و بمصر مقیم بود و وفاة وی آنجا بود اندر سنۀ نیّف و عشرین و ثلثمایه، صحبت جنید و نوری و ابن جّلا و این طبقه کرده بود و ظریفترین پیران بود.

ابوالقاسم دمشقی گوید ابوعلی رودباری را پرسیدند که چگوئی اگر کسی ازین ملاهی سماع کند و گوید مرا این حلالست که من بدرجۀ رسیده ام که اختلاف احوال اندر من اثر نکند گفت آری برسید ولکن بدوزخ.

ویرا پرسیدند از تصوّف گفت این مذهبی است همه جدّ و هیچ چیز از هزل با وی میامیزید.

منصوربن عبداللّه گوید کی رودباری گفت که از غرورست کی تو زشت کنی و با تو نیکوئی کنند و انابت دست بداری و توبه و چنان دانی که با تو مسامحت همی کنند اندر خطاها که بر تو می رود و چنان دانی کی آن بسط حق است ترا.

وی گفت که استاد من اندر تصوّف جُنَیْد بودست و اندر فقه ابوالعبّاس سُرَیْج و اندر ادب ثَعْلَب و اندر حدیت ابراهیم حربی.

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

ابوعلی احمد بن محمد رودباری، عارف و صوفی برجسته بغدادی بود که در مصر زندگی می‌کرد و در سن ۲۳ سالگی درگذشت. او با بزرگانی چون جنید، نوری و ابن جلا هم نشینی داشته و از زمره‌ی عارفان ظریف به شمار می‌رفته است. در نظر او، سماع (موسیقی و رقص عرفانی) تنها بهانه‌ای برای توجیه اعمال نادرست نشانه غرور است و او به شدت بر اهمیت توبه و انابت تأکید می‌کند. رودباری تصوف را مذهبی جدی و بدون هزل می‌داند و در زمینه‌های فقه و ادب نیز از دانشمندان معروفی همچون ابوالعباس سریج و ثعلب بهره‌مند بود.