بخش ۵۸ - ابوبکر محمّد بن علی الکَتّانی ابوعلی عثمانی
ابوعلی حسن بن احمد عثمانی / باب دوم
و از ایشان بود ابوبکر محمّدبن علی الکَتّانی رَحْمَةُ اللّهِ عَلَیهِ باصل بغدادی بود و صحبت جُنَید و خَرّاز و نوری کرده بود و بمکه مجاور بود تا آنگاه که فرمان یافت و وفاة او اندر سنۀ اثنین و عشرین و ثلثمایه بود.
ابوبکر رازی گوید کتّانی اندر پیری نگریست سر و موی و روی وی جمله سپید شده و سؤال میکرد و گفت این پیر، حقّ خدای اندر جوانی ضایع کرده است خدای تعالی اندر پیری او را ضایع گذاشتست.
کتّانی گوید شهوة ماهار دیو است هر که ماهار دیو گرفت او بنزدیگ وی بود ببندگی.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
ابوبکر محمد بن علی الکتانی، معروف به کتانی، از اهالی بغداد بود و با شخصیتهایی چون جنید، خراز و نوری همصحبت بود. او در مکه زندگی میکرد تا زمانی که در سن ۲۳۳ هجری وفات یافت. ابوبکر رازی در مورد کتانی به پیری او اشاره کرده و میگوید که مو و پوست او به سفیدی گراییده و این را ناشی از ضایع کردن عمرش در جوانی میداند. کتانی نیز معتقد بود که شهوات، مظهر دیو هستند و کسی که به شهوات تن دهد، نزدیکتر به بندگی دیو خواهد بود.