بخش ۱ - باب سوم در تفسیر الفاظی کی میان این طایفه رود و آنچه از آن مشکل بود ابوعلی عثمانی
ابوعلی حسن بن احمد عثمانی / باب سوم
استاد امام ابوالقاسم رَحْمَةُ اللّهِ عَلَیْهِ گوید هر طائفۀ را از علمها لفظهاست میان ایشان مستعمل کی بدان مخصوص بوده اند از دیگران و اصطلاح کرده اند بر آن مرادها که ایشان را بوده است تا نزدیک بود با آنک باز و سخن گویند و بر اهل این صنعت آسان بود بدان معنی رسیدن باطلاق آن لفظ و این طایفه را الفاظیست که قصد ایشان کشف آن معنیها است کی ایشان را بود با یکدیگر و مجمل و پوشیده بود بر آنک نه از جنس ایشان بود اندر طریقت تا معنی الفاظ ایشان بر بیگانگان مبهم بود از آنک ایشانرا غیرت بود بر اسرار خویش کی آشکارا شود بر آنک نا اهل بود برای آنک حقایق ایشان مجموع نیست بتکلّف یا آورده بنوعی از تصرّف بلکه معنیها است که خدای سبحانه و تعالی دل قوم را خزینۀ آن کردست و خالص بکردست بحقیقت آنرا اسرار قومی، و ما شرح کنیم این الفاظ تا آسان گردد آنرا که خواهد بدان رسیدن از معنیهاء ایشان کی برین راه رفتند و متابع سنتهاء ایشان بودند و از جملۀ اینها یکی است.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
استاد امام ابوالقاسم رحمت الله علیه بیان میکند که هر طایفهای از علمها الزامات زبانی خاصی دارد که بهطور خاص برای آنها معانی ویژهای دارد. این اصطلاحات دارای معانی عمیقی هستند که معمولاً برای کسانی که در آن طایفه نیستند، مبهم و پیچیده به نظر میرسند. این طوایف به خاطر حفظ اسرار و حقایق خود، کلمهها و معانی خاصی را برای خود دارند. هدف از این الفاظ، روشن کردن معانی برای پیروان و اهل این علم است و به نوعی موجب میشود که افراد غیرخودشان نتوانند به آسانی به این معانی دست یابند. نویسنده قصد دارد که با توضیح این الفاظ، درک این معانی را برای افرادی که تمایل به فهم بیشتر دارند، آسانتر کند.