بخش ۳ - فصل ابوعلی عثمانی
ابوعلی حسن بن احمد عثمانی / باب ۵۳ تا آخر
اما اگر گویند معنی ولی چه باشد گویند دو معنی احتمال کند یکی آنک فعیل بود بمبالغت از فاعل مانند علیم از عالم و قدیر از قادر و این بدان معنی بود که طاعت او پیوسته بود که هیچ تراخی نیفتد و هیچ معصیت نرود از وی، و روا بود که ولی فعیل بود بمعنی مفعول چون قتیل بمعنی مقتول بود بدان معنی که حق تَعالی متولّی او بود و نگاه دار او، از وی طاعت می آید و ویرا خذلان نیافریند که قادر بود بر معصیت و توفیق او دائم دارد که قدرت است بر طاعت چنانک خدای تعالی میگوید و هُوَ یَتَوَلَّی الصّالِحینَ.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن به تفسیر واژه "ولی" پرداخته شده است. دو معنی برای آن ارائه میشود: یکی به معنای فاعل که همواره در حال اطاعت است و هیچ معصیتی از او صادر نمیشود، مانند "علیم" از "عالم" و "قدیر" از "قادر". دیگری به معنای مفعول، مشابه "قتیل" به معنای "مقتول"، که در اینجا به این معنی است که خداوند او را حمایت و نگاهداری میکند. بنابراین، "ولی" به کسی اطلاق میشود که همواره تحت سرپرستی خداوند است و توفیق او بر انجام طاعت دائماً برقرار است.