نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۴۶۸ اوحدی مراغه‌ای

اوحدی مراغه‌ای / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

قاصرات الطرف فی حجب الخیام

حال ترکانست گویی والسلام

عکس کین و مهر ایشان کفر و دین

رنگ روی و زلف ایشان صبح و شام

هم به معنی زهره را نایب مناب

هم به صورت ماه را قایم مقام

همچو دولت، گاه دشمن، گاه دوست

همچو گردون، گاه تند و گاه رام

بر ثوابت جزع ایشان را ستم

از کواکب اسب ایشان را ستام

کوچ ایشان رحلت صیف و شتا

خوی ایشان جنبش شمس و غمام

روز نرمی همچو سوسن خوش نسیم

وقت تندی همچو توسن بد لگام

تنگ چشمانند، لیکن دوربین

خوبرویانند، لیکن خویش کام

صحن لشکر گاهشان چرخ و نجوم

هیات خرگاهشان رکن و مقام

روی ایشان در کله خورشید و ماه

چشم ایشان در قبا ماهی و دام

رونق بعظاق رنگ آمیز شان

جلوهٔ طاوس را ماند مدام

میل ترکان کن، که یابی برقرار

نزد ترکان رو، که بینی بر دوام

ساقیان بربری از پیش و پس

بادهای کوثری از کاس و جام

دلبران کاسه گیر بوسه ده

دلبران عشقبار نیک نام

گر مرادی هست اینست، ای پسر

ور بهشتی هست اینست،ای غلام

اوحدی را با چنین قوم اوفتاد

راه سلطانیه و دارالسلام

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به توصیف زیبایی‌ها و ویژگی‌های ترکان می‌پردازد. او می‌گوید که ترکان، در عین حال که دشمن و دوست هستند، زیبایی‌شان مانند صبح و شام در تغییر است و رفتارشان شبیه نوسانات آسمان می‌باشد. شعر به تنگ‌چشمی و در عین حال دوربینی آن‌ها اشاره می‌کند و به زیبایی روی و چشم‌هایشان می‌پردازد. شاعر به خوشی و نرمی در روز و سرسختی در مواقع سختی نیز اشاره دارد. همچنین، او تصاویری از حیثیت و عظمت ترک‌ها به دست می‌دهد و به اهمیت دلبرانی که در محافلشان وجود دارد، اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر به خود مهمانی و عشق‌ورزی ترکان دعوت می‌کند و از زندگی با آنان در فضایی سلطنتی و آرام تمجید می‌کند.