نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

قصیدهٔ شمارهٔ ۲۰ پروین اعتصامی

پروین اعتصامی / قصاید / وزن: مفعول فاعلات مفاعیلن (مضارع مسدس اخرب مکفوف)

دانی که را سزد صفت پاکی:

آنکو وجود پاک نیالاید

در تنگنای پست تن مسکین

جان بلند خویش نفرساید

دزدند خود پرستی و خودکامی

با این دو فرقه راه نپیماید

تا خلق ازو رسند به آسایش

هرگز به عمر خویش نیاساید

آنروز کآسمانش برافرازد

از تُوسَن غرور بزیر آید

تا دیگران گرسنه و مسکینند

بر مال و جاه خویش نیفزاید

در محضری که مُفتی و حاکم شد

زر بیند و خلاف نفرماید

تا بر برهنه جامه نپوشاند

از بهر خویش بام نیفراید

تا کودکی یتیم همی بیند

اندام طفل خویش نیاراید

مردم بدین صفات اگر یابی

گر نام او فرشته نِهی، شاید

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به وصف ویژگی‌های یک فرد پاک و نیکو می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که کسی سزاوار وصف پاکی است که از وجود خود عاری از خودپرستی و خودکامی باشد و در سختی‌ها روح بلند خود را حفظ کند. او تأکید می‌کند که چنین فردی باید در پی آسایش مردم باشد و هیچگاه به خاطر منافع شخصی خود بر دیگران فزونی نجوید. این شخص همچنین نباید به مال و مقام اهمیت دهد و باید به حال مستضعفان و یتیمان توجه کند. در نهایت، شاعر این خصایل را ستوده و آن فرد را همچون فرشته‌ای می‌داند.