نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۶۹ - قطعه پروین اعتصامی

پروین اعتصامی / مثنویات، تمثیلات و مقطعات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

گر شمع را ز شعله رهائی است آرزو

آتش چرا به خرمن پروانه میزند

سرمست، ای کبوترک ساده دل، مپر

در تیه آز، راه تو را دانه میزند

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این ابیات، شاعر به تضاد میان آزادی و تعلق اشاره می‌کند. او می‌گوید اگر شمع دنبال رهایی از شعله است، پس چرا آتش به پروانه لطمه می‌زند؟ همچنین به کبوتر ساده‌دل هشدار می‌دهد که در پی دانه‌، گرفتار دام‌ها نشود. در کل، این اشعار بیان‌گر هشدار نسبت به افتادن در دام وسوسه‌ها و تبعات ناشی از آن است.