نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۷۴ - روش آفرینش پروین اعتصامی

پروین اعتصامی / مثنویات، تمثیلات و مقطعات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعولن (متقارب مثمن سالم)

سخن گفت با خویش، دلوی بنخوت

که بی من، کس از چه ننوشیده آبی

ز سعی من، این مرز گردید گلشن

ز گلبرگ پوشید گلبن ثیابی

نیاسودم از کوشش و کار کردن

نصیب من آمد ایاب و ذهابی

برآشفت بر وی طناب و چنین گفت

به خیره نبستند بر تو طنابی

نه از سعی و رنج تو، کز زحمت ماست

اگر چهر گل را بود رنگ و تابی

شنیدند ناگه درین بحث پنهان

ز دهقان پیر، آشکارا عتابی

که آسان شمردید این رمز مشکل

نکردید نیکو سؤال و جوابی

دبیران خلقت، درین کهنه دفتر

نوشتند هر مبحثی را کتابی

اگر دست و بازو نکوشد، شما را

چه رای خطا و چه فکر صوابی

ز باران تنها، چمن گل نیارد

بباید نسیم خوش و آفتابی

بهر جا چراغی است، روغنش باید

بود کار هر کارگر را حسابی

اگر خون نگردد، نماند وریدی

اگر گل نروید، نباشد گلابی

یکی کشت تاک و یکی چید انگور

یکی ساخت زان سرکه‌ای یا شرابی

بکوه ار نمیتافت خورشید تابان

بمعدن نمیبود لعل خوشابی

نشستند بسیار شب، خار و بلبل

که تا غنچه‌ای در چمن کرد خوابی

برای خوشیهای فصل بهاران

خزان و زمستان کنند انقلابی

ز آهو دل، از مطبخی دست سوزد

که تا گردد آماده، روزی کبابی

بسی کارگر باید و کار، پروین

در آبادی هر زمین خرابی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر با خود در مورد تلاش و کوشش سخن می‌گوید و می‌گوید که بدون زحمت هیچ‌چیز به دست نمی‌آید. او به اهمیت کار و تلاش در زندگی و موانع طبیعی یادآوری می‌کند. به طور خاص، نقش باران و آفتاب در رویش گل‌ها ذکر می‌شود و همچنین به نیاز به کار گروهی و هماهنگی در زندگی اشاره می‌شود. در نهایت، شاعر می‌گوید که برای رسیدن به خوشی‌ها و ثمرات زندگی، انجام کارهای سخت و تلاش مستمر ضروری است. این عمل و کوشش حتی در میان مشکلات و چالش‌ها نیز باید ادامه یابد تا به نتیجه برسد.