قطعهٔ ۴۰ - نغمه فتح رهی معیری
رهی معیری / چند قطعه / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
ای دلیران تیغ خونبار از میان باید گرفت
انتقام خون آذربایجان باید گرفت
خصم اگر بر آسمان یابد گذر مریخوار
ره چو مهر تیغزن، بر آسمان باید گرفت
روبهان از بیم جان رفتند در سوراخها
هان پی کیفر، گلوی روبهان باید گرفت
خانمان خلق را گر سفلهای بر باد داد
کینه از آن سفله بیخانمان باید گرفت
گاه بر خوان طرب، شکر نعم باید نمود
گاه از خون عدو رطل گران باید گرفت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر حاکی از عزم و اراده دلیران برای دفاع از سرزمین و مردم آذربایجان است. شاعر بر اهمیت انتقامگیری از دشمنان تأکید میکند و میگوید که باید اقداماتی شجاعانه انجام شود؛ حتی اگر خصم قدرت زیادی داشته باشد. او به نکوهش افرادی که به دیگران آسیب میزنند میپردازد و بر لزوم آشتی و برقراری عدالت تأکید میکند. در نهایت، شاعر به توازن میان شادی و انتقام اشاره میکند، بیان میکند که باید همزمان به خوشیها توجه کرد و هم حق دشمن را گرفت.