بخش ۶۶ - نیاز شیرازی رضاقلی خان هدایت

اسم شریفش آقا محمدرضا، خلف الصدق جناب شیخ المتأخرین آقا محمد هاشم ذهبی بود و در آغاز شباب از کسب علوم کامیاب گردید و چندی دبیری گزید. بعد ترک نمود و انزوا و آرام قبول فرمود و به عبادات شرعیه قیام و اقدام می‌کرد و به صحبت احباب به سر می‌آورد و جمعی از ارباب کمال و اصحاب جلال با وی انیس و جلیس بودند و در باغ و راغ با یکدیگر موافقت و مرافقت می‌نمودند. الحق در فنون کمالات نظماً و نثراً نهایت ربط داشت و گاهی در اعداد اوقاتی مصروف می‌کرد. غرض، به حسن خلق و تواضع و لطافت طبع و حدت ذهن و استقامت حال و اخلاق حمیده معروف بود و رشتهٔ مؤالفت فی مابین فقیر و وی مستحکم بود. آخر در سنهٔ ۱۲۳۴ وفات نمود. این چند بیت از اوست:

آواز بود هر دو ولی فرق بسی هست

با نالهٔ جانسوز نی آهنگ جرس را

از دیر و حرم باشدشان روی به مقصد

زاهد ز رهی، پیر خرابات ز راهی

خالی به صدر صومعه دل دید جای او

بنهاد رخ به دیر مغان از قفای او

به کجا رهم به پایان رسد اندرین بیابان

که نه آگهم ز مقصد نه خبر ز راه دارم

چون خضر رهی نیست درین بادیه باید

ناچار به دنبال صدای جرس افتاد

ز یک خشت و گل آخر خانه کردند

چرا این کعبه آن بتخانه کردند