نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۱۰ - عابد بیرمی قُدِّسَ سِرُّهُ رضاقلی خان هدایت

رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

بخش 1

نامش شاه زین العباد و بیرم از ولایات لار است و لار از مشاهیر دیار فارس. سید از علماء و عرفای زمان خود بوده و به شاه زنده شهرت نموده. کرامات از وی نقل کرده‌اند. مزارش در آن دیار در کمال اشتهار است. در حسب ونسب آن جناب تذکره نوشته‌اند. دیوانی نیز دارد. زیاده بر این از حالش معلوم نگردیده است:

من آن روز بودم که اسما نبود

نشان ازوجود مسما نبود

نظر کردم از منظرِ شاهدان

بجز زلف و رویش هویدا نبود

٭٭٭

٭٭٭

٭٭٭

بخش 9

آستین بر می فشاندم در سماع

دست یار آمد به دستم یللی

بخش 10

من قمری اعلایم از قاف بپریده

دوری به سوی نخجیر در دهر نگردیده

از خویش برون رفتم با خویش درون گشتم

بیرون و درون خویش جز خویش نگنجیده

بخش 11

باشاخه‌ها اخضر شدم با لاله‌ها احمر شدم

با باغبانان در چمن من سال‌ها گل چیده‌ام

با باد دوران کرده‌ام، در دهر سیران کرده‌ام

با ابر باران گشته‌ام در کوه‌ها باریده‌ام

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شاه زین العباد، عارفی و عالم در ولایات لار فارس است که به "شاه زنده" شهرت دارد و کرامات او نقل شده است. مزار او در آن منطقه بسیار معروف است. اطلاعات بیشتری از زندگی‌اش در دست نیست، ولی دیوان اشعار وی وجود دارد. در اشعارش، او به تمثیل‌های زیبایی از عشق، طبیعت و درون‌گرایی پرداخته است. او از حسرت و جدایی صحبت می‌کند و در عین حال، نزدیکی به معشوق را توصیف می‌کند. در یک شعر، او از تجربیاتش از زمان و طبیعت می‌گوید و در شعر دیگر از تلاش برای درک خود و ارتباط با معشوقش سخن به میان می‌آورد. احساس عمیق او نسبت به زیبایی‌های طبیعی و معنوی به وضوح در اشعارش نمایان است.