نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۵۶ - خلیل طالقانی قُدِّسَ سِرُّه رضاقلی خان هدایت

رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

از افاضل روزگار و از عرفای والامقدار بوده. خدمت بسیاری از مشایخ طبقهٔ صوفیه را نموده. در سنهٔ خمسین در اصفهان زاویه نشین گردید و سی سال به انزوا گذرانید. اوقات خود را تبعیض کرده، سهمی را به ذکر و فکر و عبادات و ریاضات مشغول نموده و سهمی را مصروف کتابت کتب علمیه و در نهایت حسن خط قریب به هفتاد جلد کتاب به خط خود بر طلبهٔ علوم وقف فرموده. رسالهٔ زاد السبیل در آداب السّلوک و رساله در علم مناظر و مرایا نوشته و متن کافیه ابن حاجب را در کمال بلاغت به فارسی منظوم فرموده، غرض، از کاملین بود و این رباعی از اوست:

ای شوخ بیا در دل درویش نشین

ای کان نمک بر جگر ریش نشین

در هجر تو دامنم گلستان شده است

یک دم به کنار کشتهٔ خویش نشین

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به معرفی یک عارف بزرگ و دانشمند اشاره دارد که در سن ۵۰ سالگی به اصفهان رفته و به مدت سی سال به انزوا و عبادت پرداخته است. او زمان خود را به ذکر، عبادت و نوشتن کتاب‌های علمی اختصاص داده و حدود هفتاد جلد کتاب به خط خود تألیف کرده است. از آثار او می‌توان به رساله‌های مختلف در آداب سلوک و علم مناظر و مرایا اشاره کرد. همچنین، او متنی به نام "کافیه ابن حاجب" را به صورت منظوم به فارسی برگردانده است. این متن نشان‌دهنده مقام علمی و عرفانی اوست و در پایان، یک رباعی زیبا از او آورده شده است که به احساسات عمیق او اشاره دارد.