بخش ۷۸ - شقیق بلخی قُدِّسَ سِرُّه العزیز رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
اسم شریف آن جناب شیخ ابوعلی ابن ابراهیم. از علمای راسخ و قدمای مشایخ لازم التعظیم است. مشایخ کرام و عرفای عظام وی را به شیخوخیّت و افضلیّت ستوده و تمجید نموده. زبدهٔ کاملان و قُدوهٔ واصلان بوده و نخست ملک سلوک را سالک و انجام ملک ملکوت را مالک. صاحب مقامات عالیه و درجات متعالیه، مظهر تجلیّات نامتناهیه و مظهر حقایق و آیات الهیه. تربیت در خدمت سلطان العارفین ابراهیم ادهم بلخی یافت و از خلفای حضرت ایشان بود و جمعی را تربیت نمود از جمله شیخ حاتم اصّم که شیخی است معظم. از مریدان آن جناب است. از سلسلهٔ علیهٔ شطاریه محسوب و به امام همام محمد الباقرؑمنسوبند. شیخ شقیق مذکور در سال ۱۹۴ در ماوراءالنهر به تهمت و گناه رَفْض شهید رحمة اللّه علیه. تیمّناً و تبرّکاً این رباعی از او نوشته شد:
صوفی که به خرقه دوزیش بازاری است
گر بخیه به فقر میزند خوش کاری است
ور خواهش طبع دست او جنباند
هر بخیه و رشتهاش بت و زنّاری است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شیخ ابوعلی ابن ابراهیم یکی از علمای برجسته و احترامگذار در تاریخ عرفان و تصوف است. وی در دایره علم و سلوک دارای مقام و منزلت بالایی بود و توسط مشایخ و عرفا مورد ستایش قرار گرفته است. تحصیل علم و تربیت او زیر نظر ابراهیم ادهم بلخی، یکی از بزرگترین عارفان زمان خود، صورت گرفته و نمایندهای از سلسله شطاریه محسوب میشود. او همچنین تعدادی از مریدان را تربیت کرده که از جمله آنها شیخ حاتم اصم است. شیخ شقیق نیز در سال ۱۹۴ هجری به خاطر اتهام رد ولایت، شهید شده است. رباعیای از او بیانگر نگرش او به صوفیگری و ریاکاری در جامعه است.