بخش ۷۹ - شهاب الدین سهروردی رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
بخش 1
ابوحفص عمر نام دارند و سهرورد از توابع کلات است و تا مهنه چهار فرسخ مسافت دارد و مقبرهٔ مشایخ در آنجاست و سلسلهٔ مشایخ سهروردیه از شعب سلسلهٔ معروفی است و شیخ از مشاهیر فضلا و علما و مرید عمّ شیخ نجیب سهروردی است. غرض، شیخ را تصانیف بسیار و رسالات عالی مقدار است. من جمله عوارف و رشف النصایح و اعلام التقی و اعلام الهدی و جناب شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی اخلاص و ارادت به ایشان داشته. همچنین کمال الدین اسماعیل اصفهانی مدایح وی را نگاشته. مجملاً شیخ از اکابر این طایفه است و نود و سه سال عمر یافته. در سنهٔ ۵۸۷ در بغداد به جنت شتافته. گاهی خیال نظمی میفرموده و این ابیات منسوب بدوست:
ذرهای از نور روی من چوبرمنصور تافت
همچو قندیلی ز دارش سرنگون آویختم
رباعی
٭٭٭
٭٭٭
بخش 9
ای دوست وجود و عدمت اوست همه
سرمایهٔ شادی و غمت اوست همه
تو دیده نداری که ببینی او را
ورنه ز سرت تا قدمت اوست همه
بخش 10
ای از غم دیدن رخت حیران، من
وندر طلب وصل تو سرگردان، من
بودن به تو مشکل است ونابودن آه
سرگردان من، بی سر و بی سامان، من
بخش 11
بخشای بر آنکه بخت یارش نبود
جز خوردن غمهای تو کارش نبود
در عشق تو حالتیش باشد که در آن
هم با تو و هم بی تو قرارش نبود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
ابوحفص عمر سهروردی یکی از مشایخ بزرگ و مشهور است که در سهرورد، از توابع کلات به دنیا آمده و ۹۳ سال عمر کرده است. او در سنه ۵۸۷ هجری در بغداد درگذشت. سهروردی دارای آثار فراوان و معتبر، از جمله عوارف، رشف النصایح و اعلام التقیاست. او همچنین از مریدان شیخ نجیب سهروردی بوده و در ادب و علم شهرت داشته است. شخصیتهایی چون سعدی شیرازی و کمالالدین اسماعیل، به مدح و ارادت به او پرداختهاند. اشعارش در عشق و کنایات عاطفی نیز برجسته است و نشاندهنده عمق تفکر و احساس اوست.