بخش ۹۳ - ضیای کاشانی رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
بخش 1
زبدهٔ فضلا و قدوهٔ علما و خلف الصدق مولانا نور است. که از مشاهیر علما بوده. باری نام شریف آن جناب ضیاءالدین محمد است. بعضی گفتهاند اصل ایشان آذری و در کاشان توطن داشتهاند. به هر حال از همگنان خود طاق بوده و به کمالات یگانهٔ آفاق. با نهایت فضل صاحب ذوق و به صحبت اهل ذوقش شوق. کاملان را مرید و طالبان را مراد. وفاتش در سنهٔ ۱۰۲۴ در کاشان. از اوست:
افسانهٔ ما گرچه دراز است خوشست
هرچند که عشق جانگداز است خوشست
حسن تو به هر روی که باشد نیکوست
عشق ارهمه بر وجه مجاز است خوشست
٭٭٭
٭٭٭
٭٭٭
٭٭٭
بخش 12
ای هر نفس از جود توام فیض نوی
بی لطف تو صد هزار کوشش به جوی
توفیق تو گر راهنمایی نکند
از سعی به جایی نرسد راهروی
بخش 13
زاهد به خرابات بیا راست مترس
ترسی که در این راه خطرهاست مترس
آن کس که ز ترس او نیایی برما
پنهان ز تو در خرابهٔ ماست مترس
بخش 14
با آنکه شب از غصه غمم فرساید
روزم همه آرزو که شب کی آید
آزردهٔ روزگار را القصه
روز دگر و شب دگر میآید
بخش 15
هستی که شود نیست ز هستی به دراست
هر زر که شود مس به حقیقت نه زر است
مس را به عمل توان زر خالص کرد
اینجا نظری کن که محل نظر است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
زندگی و شخصیت مولانا نور، معروف به ضیاءالدین محمد، از علما و فضلا برجسته بود. او از آذریالحضری و ساکن کاشان بود و به خاطر کمالات و فضایلش به محبوبیت رسید. وی در سال ۱۰۲۴ هجری شمسی در کاشان درگذشت. اشعار او شامل موضوعاتی از جمله عشق، هستی و معانی عمیق زندگی است. در یکی از اشعارش به زیبایی عشق و رازهای آن پرداخته و در دیگری به عدم خوف و واهمه در مسیر زندگی اشاره میکند. همچنین، او بر اهمیت لطف و توفیق الهی در راه موفقیت تاکید دارد.