نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۹۷ - ظهیر اصفهانی قُدِّسَ سِرُّه رضاقلی خان هدایت

رضاقلی خان هدایت / روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

بخش 1

وهوظهیرالدین عبداللّه بن شرف الدین عمر شفروهی. شفروه از مضافات اصفهان صِیْنَتْعَن الحَدَثانِ است. تحصیل علوم معقول ومنقول نموده و طریق تحقیق فروع و اصول پیموده. محمد عوفی در تذکرهٔ خود تمجید وی کرده. غرض، از افاضل فضلاء دوران و از اماجد عرفای ذی شان عارف معارف لاهوت و سالک مسالک جبروت. متمکن مکان طریقت ومتوطن موطن حقیقت بوده. گاهی خیالِ نظم می‌فرموده. تیمّناً و تبرّکاً چند رباعی از آن جناب تحریر می‌شود:

ای ذات شریفت بری از چون و چرا

رخشنده ز نور قدمت هر دو سرا

تا چند چو چشم ای گرامی شب و روز

عالم به تو بینیم و نبینیم ترا

٭٭٭

٭٭٭

٭٭٭

٭٭٭

بخش 12

ای دل ز دم ستور و دد بیرون شو

عاشق شو و از بندِ خرد بیرون شو

چون گویندت ز نیک و بد بیرون شو

بیرون مشو از خود وز خود بیرون شو

بخش 13

خاک درِ تو چو سرمه در دیده برم

وانگه به نظر پردهٔ افلاک درم

تو با من و رحم نه که در من نگری

من با تو و زهره نی که در تو نگرم

بخش 14

تن ملحد و جان موحد آمد ز دو حد

این سوی احد گراید آن سوی لحد

کی باشد و کی که آید از یار مدد

ملحد به لحد رسد موحد به احد

بخش 15

هر یوسف کوست با خود اندر چاه است

هر گرگ که بی خود است بر درگاه است

آن کو همه را دیده یکی گمراه است

آن کس که یکی را همه دید آگاه است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

عبدالله بن شرف الدین عمر شفروهی، عارف و عالم مشهور دوران خود از اصفهان، در رشته‌های علوم معقول و منقول تحصیل کرده و در عرفان و حقیقت به مقام بلند رسیده بود. او به خاطر دانش و فلسفه‌اش مورد تمجید قرار گرفته است. شفروهی گاهی اشعاری نیز می‌سرود که در آن‌ها به بیان معانی عمیق عرفانی و فلسفی می‌پرداخت. در اشعارش به مفاهیمی نظیر جستجوی حقیقت، عشق و ارتباط با خداوند اشاره کرده و به تبیین تضادها و یکپارچگی وجود پرداخته است. این اشعار نمایانگر تفکر عمیق و روحیات عرفانی اوست و دعوت به دگرگونی درونی و عشق ورزی می‌کند.