نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۷۳ - فاتح گیلانی رضاقلی خان هدایت

رضاقلی خان هدایت / روضهٔ دوم در ذکر فضلا و محقّقین حکما / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

بخش 1

اسمش میرزامحمد رضی و مشهور به شاه فاتح. مولد و منشأ او رشت و در ملک هندوستان درگشت بود. یک سال در دهلی مانده و بعد به عزم زیارت مکّهٔ معظّمهٔ مشرفّه به جانب حج راند. پس از طیّ منازل قاطعان طریق بر آن قافله ریخته، دست قتل و غارت گشادند و حکیم را به عالم آخرت فرستادند. چهار هزار بیت دیوان دارد. از آن جناب است:

مطلب ما دیگرومقصودموسی دیگراست

عاشقان را با نظربازان نماند کارها

بخش 6

دو رکعت کز سرهردوجهان برخاستن باشد

به‌هرکس کو به شرع عشق بالغ گشت واجب شد

بخش 7

ما درس جزحدیث خموشی نخوانده‌ایم

در بزم ما اشاره کم از قیل و قال نیست

بخش 8

هست در کوی یار خانهٔ ما

لن ترانی بود ترانهٔ ما

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

میرزامحمد رضی، معروف به شاه فاتح، اهل رشت بود و در هند درگذشت. او سالی را در دهلی اقامت داشت و سپس برای زیارت مکه عازم شد. در مسیر، قافله‌ای مورد حمله قرار گرفت و او به قتل رسید. از وی چهار هزار بیت شعر به جا مانده است. مضمون اشعار او به عشق و راز و نیاز اشاره دارد و بر اهمیت خموشی و توجه به عشق تاکید می‌کند. او می‌گوید که در بزم عشق، هر کسی باید به اصول شرع عشق پایبند باشد.