بخش ۷۳ - فاتح گیلانی رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / روضهٔ دوم در ذکر فضلا و محقّقین حکما / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
بخش 1
اسمش میرزامحمد رضی و مشهور به شاه فاتح. مولد و منشأ او رشت و در ملک هندوستان درگشت بود. یک سال در دهلی مانده و بعد به عزم زیارت مکّهٔ معظّمهٔ مشرفّه به جانب حج راند. پس از طیّ منازل قاطعان طریق بر آن قافله ریخته، دست قتل و غارت گشادند و حکیم را به عالم آخرت فرستادند. چهار هزار بیت دیوان دارد. از آن جناب است:
مطلب ما دیگرومقصودموسی دیگراست
عاشقان را با نظربازان نماند کارها
بخش 6
دو رکعت کز سرهردوجهان برخاستن باشد
بههرکس کو به شرع عشق بالغ گشت واجب شد
بخش 7
ما درس جزحدیث خموشی نخواندهایم
در بزم ما اشاره کم از قیل و قال نیست
بخش 8
هست در کوی یار خانهٔ ما
لن ترانی بود ترانهٔ ما
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
میرزامحمد رضی، معروف به شاه فاتح، اهل رشت بود و در هند درگذشت. او سالی را در دهلی اقامت داشت و سپس برای زیارت مکه عازم شد. در مسیر، قافلهای مورد حمله قرار گرفت و او به قتل رسید. از وی چهار هزار بیت شعر به جا مانده است. مضمون اشعار او به عشق و راز و نیاز اشاره دارد و بر اهمیت خموشی و توجه به عشق تاکید میکند. او میگوید که در بزم عشق، هر کسی باید به اصول شرع عشق پایبند باشد.