بخش ۷۴ - فدایی لاهیجانی رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / روضهٔ دوم در ذکر فضلا و محقّقین حکما / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
بخش 1
خلف الصدق شیخ محمدلاهیجی است که صاحب شرح گلشن است. وی به شیخ زادهٔ لاهیجی معروف بوده و چندی خدمت شاه اسماعیل صفوی را نموده. شاه مذکور او را به رسالت نزد محمدخان شیبانی فرستاده. وی در آن مجلس داد فصاحت داده. آخر عزلت گزیده و در سنهٔ ۹۲۷ در شیراز فوت گردید. اشعار خوب دارد. این رباعیات از ایشان است:
گر چشم گشایم به جمال توخوش است
ور دیده ببندم به خیال تو خوش است
هیچ ازتو بجزفراق تو ناخوش نیست
وان نیز به امید وصال تو خوش است
بخش 10
عاشق من و دیوانه من و شیدا من
شهره من و افسانه من و رسوا من
کافر من و بت پرست من ترسا من
اینها من و صد بار بتر زینها من
بخش 11
خلقم اگر آشنای خود میخواهند
الحق سپر بلای خود میخواهند
خود را ز برای ما نمیخواهدکس
ما را همه از برای خود میخواهند
بخش 12
نقش صور جهان فدایی هیچ است
اویی و تویی منی و مایی هیچ است
چون آینهٔ جهان نمایی هیچ است
خود هیچی و هرچه مینمایی هیچ است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شیخ محمد لاهیجی، معروف به خلف الصدق، شاعر و نویسندهای است که در شرح گلشن شهرت دارد. او در دربار شاه اسماعیل صفوی خدمت کرده و به عنوان پیامآور به محمدخان شیبانی فرستاده شده است. پس از مدتی زندگی در عزلت، در سال ۹۲۷ در شیراز درگذشت. اشعار وی به ویژه رباعیاتش بسیار زیبا و دلنشین است. در اشعارش به عشق و فراق، تحول وجود و تعلقات انسانی پرداخته و به نوعی همه چیز را در مقابل عشق و وصال، ناچیز معرفی میکند.