نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۷۶ - فیّاض لاهیجی رضاقلی خان هدایت

رضاقلی خان هدایت / روضهٔ دوم در ذکر فضلا و محقّقین حکما / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

بخش 1

و هُوَ مولانا عبدالرّزّاق. جامع علوم عقلی و نقلی و تلمیذ مولانا صدرای شیرازی. گوهر مراد و شوارق از جملهٔ تصانیف محقّقانهٔ اوست و بر فصوص الحکم شیخ ابن عربی به فارسی شرحی نوشته. در حکمت عقلی نادرهٔ زمان و وحید اوان خود بوده. چهار و پنج هزار بیت دیوانش به نظر رسید. این چند بیت او قلمی گردید. رَحْمةٌ اللّهِ عَلَیه:

گفته‌ای بیدار باید عاشق دیدار ما

پاس این حرف تو دارد دیدهٔ بیدار ما

رباعی

بخش 12

وقت است که ترک پیر استاد دهیم

آموخته‌ها را همه از یاد دهیم

با جام میِ دو ساله در میکده‌ها

ناموسِ هزار ساله بر باد دهیم

بخش 13

روح در قالب انسان ز پی معرفت است

کرده‌اند این تله در خاک که عنقا گیرند

بخش 14

حیف است که در گردن حور افکندش کس

دستی که به یاد تو در آغوش توان کرد

بخش 15

در و دیوار به محرومی من می‌خندند

من به این خوش که به رویم درِ گلشن باز است

بخش 16

قسمت ما زین چمن بار تعلق بود و بس

سرو را نازم که آزاد آمد و آزاد رفت

نه غم بیگانگان دارم نه فکر دوستان

تا به یادم آمدی عالم مرا از یاد رفت

بخش 17

هرکه بینی لبش ازدعوی منصورپر است

لیک رندی که کشد سرزنش دار کم است

بخش 18

تو به هر کوچه خرامان و من از رشک هلاک

که نبسته است کسی چشم تماشایی را

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

مولانا عبدالرزاق، عالمی برجسته در زمینه علوم عقلی و نقلی و شاگرد مولانا صدرایی شیرازی است. او آثار متعددی از جمله "شوارق" و شرحی بر "فصوص الحکم" ابن عربی به فارسی نوشته و در حکمت عقلی به عنوان فردی نادر شناخته می‌شود. دیوان شعر او شامل چهار تا پنج هزار بیت است، که چند بیت از آن به شرح زیر است: او به عشق و دیدار معشوق اشاره دارد و از عشق و حسرت در میان کوچه‌ها سخن می‌گوید. او ابراز می‌کند که نه غم بیگانگان را دارد و نه عاشق دوستان است و فقط به یاد محبوبش دلخوش است. همچنین، در شعرش به آزادی روح و تلاش برای معرفت اشاره می‌کند و در رباعی‌اش بر اهمیت فراموش کردن علم آموخته شده و درنگ در میکده تاکید می‌کند.