بخش ۹۶ - نوری شوشتری عَلَیه الرَّحمة رضاقلی خان هدایت
رضاقلی خان هدایت / روضهٔ دوم در ذکر فضلا و محقّقین حکما / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
بخش 1
اسم شریفش قاضی نوراللّه و از کمالات صوری و معنوی آگاه. به وفور فضایل و خصایل نفسانی و روحانی معروف و به صفت تحقیق و معرفت موصوف. کتاب مجالس المؤمنین بر فضیلت وی گواهی است امین. در دولت اکبر شاه قاضی القضاة مملکت هندوستان و مرجع دشمنان و دوستان میبود. بالاخره در عهد جهانگیر شاه به سبب تعصب مذهب به ضرب دِرّهٔ خاردار به جوار ابرار شتافت. مدت عمرش هفتاد سال و طریقهٔ نوربخشیه داشته. این چند بیت از ایشان است:
عشق تو نهالیست که خواری ثمر اوست
من خاری از آن بادیهام کاین شجرِ اوست
بر مائدهٔ عشق اگر روزه گشایی
هشدار که صد گونه بلا ماحضر اوست
وه کاین شب هجران تو بر ما چه دراز است
گویی که مگر صبح قیامت سحر اوست
فرهاد صفت این همه جان کندن نوری
در کوهِ ملامت به هوای کمر اوست
بخش 8
ای درسر زلف تو صد فتنه به خواب اندر
درعشق تو خواب من نقشی است بر آب اندر
در شرع محبت زان فضل است تیمم را
کزدامن پاکان هست گردی به تراب اندر
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
قاضی نورالله، فردی با کمالات و فضایل معنوی است که کتاب «مجالس المؤمنین» در مورد فضایل او تأکید میکند. او قاضی القضاة در هند در دوران اکبر شاه بود و در دوره جهانگیر شاه به علت تعصب مذهبی جان خود را از دست داد. قاضی نورالله هفتاد سال زندگی کرد و به طریقه نوربخشیه تعلق داشت. اشعار او به عشق و فراق معشوق اشاره دارد و حس عمیق وی را از این درد و بلای عشق بازگو میکند.