شمارهٔ ۲۲ رودکی
رودکی سمرقندی / قصاید و قطعات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
چون تیغ به دست آری، مردم نتوان کشت
نزدیک خداوند بدی نیست فرامشت
این تیغ نه از بهر ستمکاران کردند
انگور نه از بهر نبیذ است به چرخشت
عیسی به رهی دید یکی کشته فتاده
حیران شد و بگرفت به دندان سر انگشت
گفتا که: که را کشتی تا کشته شدی زار؟
تا باز که او را بکشد، آن که تو را کشت
انگشت مکن رنجه به در کوفتن کس
تا کس نکند رنجه به در کوفتنت مشت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این متن تأکید میکند که استفاده از تیغ (سلاح) برای کشتن مردم، در نزد خداوند کار بدی است و این سلاح نباید به دست ستمکاران بیفتد. همچنین به داستانی از عیسی اشاره میکند که وقتی یک کشته را میبیند، متعجب میشود و از او میپرسد که چرا به قتل رسیده و چه کسی او را کشته است. شاعر از این موضوع نتیجه میگیرد که نباید به دیگران آسیبی رساند، زیرا ممکن است خود نیز مورد آسیب قرار بگیریم. در نهایت، او به این نکته اشاره میکند که نباید به دیگران ظلم کرد تا خود نیز مورد ظلم قرار نگیریم.