بخش ۲۰۵ - تشبیه صورت اولیا و صورت کلام اولیا به صورت عصای موسی و صورت افسون عیسی علیهما السلام مولانا
مولانا / دفتر سوم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
آدمی همچون عصای موسی‌است
آدمی همچون فسون عیسی‌است
در کف حق بهر داد و بهر زین
قلب مومن هست بین اصبعین
ظاهرش چوبی ولیکن پیش او
کون یک لقمه چو بگشاید گلو
تو مبین ز افسون عیسی حرف و صوت
آن ببین کز وی گریزان گشت موت
تو مبین ز افسونش آن لهجات پست
آن نگر که مرده بر جست و نشست
تو مبین مر آن عصا را سهل یافت
آن ببین که بحر خضرا را شکافت
تو ز دوری دیده‌ای چتر سیاه
یک قدم فا پیش نه بنگر سپاه
تو ز دوری می‌نبینی جز که گرد
اندکی پیش آ ببین در گرد مرد
دیده‌ها را گرد او روشن کند
کوهها را مردی او بر کند
چون بر آمد موسی از اقصای دشت
کوه طور از مقدمش رقاص گشت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف شخصیت انسان می‌پردازد و او را با عصای موسی و فسون عیسی مقایسه می‌کند. شاعر می‌گوید که انسان به ظاهر ساده و معمولی است، اما در باطن، قدرت و روحی الهی دارد. قلب مؤمن، مرکز حق و حقیقت است و با وجود ظواهر، او توانایی‌های ویژه‌ای دارد. شاعر تأکید می‌کند که نباید فقط به ظواهر توجه کرد، بلکه باید عمیق‌تر به باطن و معانی نگاه کرد. او با مثال‌هایی از قدرت موسی و عیسی، نشان می‌دهد که انسان نیز می‌تواند عظمت و توانایی‌های بزرگی داشته باشد. در نهایت، شاعر دعوت می‌کند که از دور به دوری ننگرید، بلکه برای درک درست، نزدیک‌تر شویم تا زیبایی و حقیقت را بهتر ببینیم.