نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۴۸ - جمع آمدن ساحران از مداین پیش فرعون و تشریفها یافتن و دست بر سینه زدن در قهر خصم او کی این بر ما نویس مولانا

مولانا / دفتر سوم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

تا به فرعون آمدند آن ساحران

دادشان تشریفهای بس گران

وعده‌هاشان کرد و پیشین هم بداد

بندگان و اسپان و نقد و جنس و زاد

بعد از آن می‌گفت هین ای سابقان

گر فزون آیید اندر امتحان

برفشانم بر شما چندان عطا

که بدرد پردهٔ جود و سخا

پس بگفتندش به اقبال تو شاه

غالب آییم و شود کارش تباه

ما درین فن صفدریم و پهلوان

کس ندارد پای ما اندر جهان

ذکر موسی بند خاطرها شدست

کین حکایتهاست که پیشین بدست

ذکر موسی بهر روپوشست لیک

نور موسی نقد تست ای مرد نیک

موسی و فرعون در هستی تست

باید این دو خصم را در خویش جست

تا قیامت هست از موسی نِتاج

نور دیگر نیست دیگر شد سراج

این سفال و این پلیته دیگرست

لیک نورش نیست دیگر زان سرست

گر نظر در شیشه داری گم شوی

زانک از شیشه‌ست اعداد دوی

ور نظر بر نور داری وا رهی

از دوی و اعداد جسم منتهی

از نظرگاهست ای مغز وجود

اختلاف مؤمن و گبر و جهود

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن اشاره به آمدن ساحران به نزد فرعون و نعمت‌هایی که او به آن‌ها می‌دهد شده است. ساحران با اعتماد به نفس به فرعون می‌گویند که در فن خود برترند و می‌توانند موسی را شکست دهند. اما در این بین ذکری از موسی به عنوان حقیقتی بزرگ‌تر و روشن‌تر به میان می‌آید. این متن به تضاد میان موسی و فرعون اشاره دارد و بیان می‌کند که این دو شخصیت نمادهای مقابل هم در جهان هستند. همچنین به اهمیت نوری که موسی نمایندگی می‌کند و تفاوت آن با ظواهر دیگر اشاره می‌کند. در نهایت، به این نکته اشاره می‌شود که باید این دو خصم (موسی و فرعون) را در وجود خود جستجو کنیم و تلاش کنیم تا از نور حقیقت آگاه شویم.