غزل شمارهٔ ۲۶۰۷ مولانا
مولانا / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن (هزج مثمن اخرب)
آن ماه همیتابد بر چرخ و زمین یا نی
خود نیست به جز آن مه این هست چنین یا نی
در هر ره و هر پیشه در لشکر اندیشه
هر چستی و هر سستی آید ز کمین یا نی
آن رسته خویش خود دیده پس و پیش خود
ایمن بود و فارغ از روز پسین یا نی
در هر قدمی دامی چون شکر و بادامی
زین دام امان یابد جز جان امین یا نی
گر باغ یقین خواهی پس رخت منه بر ظن
ظن ار چه بود عالی باشد چو یقین یا نی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بررسی مفهوم یقین و تردید میپردازد. شاعر میگوید که اگرچه ماه بر زمین میتابد، اما واقعیت چیزی فراتر از آن است. در هر مسیری که بروی، اندیشه و تفکر تاثیرگذار است و هر حرکتی میتواند به پیروزی یا شکست منجر شود. کسی که به درستی و راستی نگاه کند، از تأثیرات روزگار مصون خواهد ماند. همچنین، در زندگی، موانعی وجود دارند که فقط جان پاک و امین از آنها میگریزد. در نهایت، شاعر تأکید میکند که اگر به حقیقت و یقین میخواهی برسی، باید از تردید و ظن فاصله بگیری، چرا که یقین ارزشمندتر از هر نوع گمان است.