نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۵۲۱ مولانا

مولانا / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

یا راهبا انظر الی مصباح

متشعشعا و استغن عن اصباح

انظر الی راح تناهی لطفه

و سبی النهی یا لطف‌ها من راح

فالراح نسخ للعقول بنوره

کالشمس عزل للنجوم و ماح

الجد یسجد راحنا متخاضعا

و اعوذ من راح یزید مزاحی

اهل المزاح و اهل راح‌هالک

لا خیر فیهم مسکرا او صاحی

العقل مساح الزمان و اهله

فتجانبوا من عاقل مساح

الراح اجنحه لسکری انها

یجتازهم بحرا بلا ملاح

ذا الراح لا شرقیه غربیه

من دنه مسکیه نفاح

نسخ الهموم و لیس ذاک لغفله

زاد العقول و مدها بلقاح

فتحوا العیون بطیبه و نسیمه

سکروا به فاذا هم بملاح

صاروا سکاری نحو باب ملیکنا

ملک الملوک و روحهم کریاح

ملک البصیره شمس دین سیدی

ظلنا به ذی عزه مرتاح

هاتوا من التبریز من صهبائهم

من مازح متروق وشاح

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شاعر در این قطعه به ارزش و جمال شراب (راح) اشاره می‌کند. او معتقد است که این نوشیدنی به عقل و روح آرامش می‌بخشد و درخشش آن مانند نور خورشید است که ستاره‌ها را می‌پوشاند. شاعر به روزگار جدیت و تلاش اشاره می‌کند و بر این نکته تأکید دارد که افرادی که غرق در شوخی و بی‌پروایی هستند، اگرچه موقتاً خوش‌خوابند، اما در نهایت به هلاکت می‌رسند. عقل و زمان را نیز در این شعر به تصویر کشیده و روحی شگرف و روشن را به عنوان پادشاهی بزرگ معرفی می‌کند. او در پایان از شراب تبریز به عنوان نماد لذت و خوشی یاد می‌کند و دعوت به نوشیدن آن می‌کند. به طور کلی، پیام شعر ترویج لذت از سرزندگی و دوری از افسردگی و غم است.