نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳۷ - گفتار اندر حذر کردن از دشمنان سعدی

سعدی شیرازی / باب اول در عدل و تدبیر و رای / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

نگویم ز جنگ بد اندیش ترس

در آوازهٔ صلح از او بیش ترس

بسا کس به روز آیت صلح خواند

چو شب شد سپه بر سر خفته راند

زره پوش خسبند مرد اوژنان

که بستر بود خوابگاه زنان

به خیمه درون مرد شمشیر زن

برهنه نخسبد چو در خانه زن

بباید نهان جنگ را ساختن

که دشمن نهان آورد تاختن

حذر کار مردان کار آگه است

یزک سد رویین لشکر گه است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این قطعه ادبی به موضوع جنگ و صلح می‌پردازد. شاعر هشدار می‌دهد که نباید به جنگ فکر کرد و بیش از حد به صلح اعتماد کرد، چرا که در روزهای صلح ممکن است دشمنان نقشه‌هایی برای حمله داشته باشند. او به نقل از تجربیات گذشته اشاره می‌کند که برخی در زمان صلح به آرامش می‌پردازند، اما در واقع باید هوشیار باشند و خود را برای احتمالات جنگ آماده کنند. در نهایت، تأکید می‌شود که مردان باید مراقب باشند و از کمین و خطرات پنهانی که ممکن است در زمان صلح وجود داشته باشد، آگاه باشند.