نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۴ سعدی

سعدی شیرازی / ملحقات و مفردات / وزن: مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن (منسرح مطوی مکشوف)

باد بهاری وزید، از طرف مَرغزار

باز به گردون رسید، نالهٔ هر مُرغ‌ِ زار

سرو شد افراخته، کار چمن ساخته

نعره‌زنان فاخته، بر سر بید و چنار

گل به چمن در بر است، ماه مگر یا خور است

سرو به رقص اندرست، بر طرف جویبار

شاخ که با میوه‌هاست، سنگ به پا می‌خورد

بید مگر فارغ‌ست، از ستم نابکار

شیوهٔ نرگس ببین، نزد بنفشه نشین

سوسن رعنا گزین، زرد شقایق ببار

خیز و غنیمت شمار، جنبش باد ربیع

نالهٔ موزون مرغ، بوی خوش لاله‌زار

هر گل و برگی که هست، یاد خدا می‌کند

بلبل و قمری چه خواند؟ یاد خداوندگار

برگ درختان سبز، پیش خداوند هوش

هر ورقی دفتری‌ست، معرفت کردگار

وقت بهارست خیز، تا به تماشا رویم

تکیه بر ایام نیست، تا دگر آید بهار

بلبل دستان بخوان، مرغ خوش‌الحان بدان

طوطی شکرفشان، نقل به مجلس بیار

بر طرف کوه و دشت، روز طواف‌ست و گشت

وقت بهاران گذشت، گفتهٔ سعدی بیار

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، حسی از شادابی و سرزندگی فصل بهار به تصویر کشیده شده است. باد بهاری می‌وزد و آواز خوش پرندگان در مرغزار به گوش می‌رسد. درختان سرسبز و گل‌ها در حال شکفتن هستند و زندگی دوباره به طبیعت بازگشته است. شاعر اشاره می‌کند که در این زمان هر گل و برگی یاد خداوند را می‌کند و شباهت شکوفه‌ها و آواز پرندگان به پرستش خداوند را بیان می‌کند. دعوت به لذت بردن از زیبایی‌های بهار و تماشا کردن مناظر طبیعی وجود دارد، چون زمان بهار محدود است و باید از آن بهره برد. در نهایت، با اشاره به گذر زمان و زیبایی‌های این فصل، شاعری توصیه می‌شود که در کنار زیبایی‌های طبیعی، به یاد خداوند باشد.