نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

حکایت شمارهٔ ۲ سعدی

سعدی شیرازی / باب چهارم در فواید خاموشی / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

بازرگانی را هزار دینار خسارت افتاد. پسر را گفت: نباید که این سخن با کسی در میان نهی. گفت: ای پدر! فرمان تو راست، نگویم، ولکن خواهم مرا بر فایدهٔ این مطلع گردانی که: مصلحت در نهان داشتن چیست؟ گفت: تا مصیبت دو نشود؛ یکی نقصانِ مایه و دیگر شماتتِ همسایه.

مگوی اندُهِ خویش با دشمنان

که لاحَوْل گویند شادی‌کنان

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

روزی بازرگانی هزار دینار زیان دید. به پسرش گفت: «این موضوع را با کسی در میان مگذار.» پسر پاسخ داد: «پدر! فرمانت را می‌پذیرم و چیزی نخواهم گفت. اما می‌خواهم بدانم چه سودی در پنهان داشتن این سخن است؟» پدر گفت: «اگر راز را آشکار کنی، زیان دو برابر می‌شود؛ یکی از دست رفتن مال، و دیگری شادی و سرزنش همسایگان.»