حکمت شمارهٔ ۵۰ سعدی
سعدی شیرازی / باب هشتم در آداب صحبت / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
کشتن بندیان تأمل اولی تر است، به حکم آن که اختیار باقیست: توان کشت و توان بخشید. و گر بی تأمل کشته شود، محتمل است که مصلحتی فوت شود که تدارک مثل آن ممتنع باشد.
نیک سهل است زنده بی جان کرد
کشته را باز زنده نتوان کرد
شرط عقل است صبر تیرانداز
که چو رفت از کمان نیاید باز
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن به اهمیت تأمل و صبر در تصمیم‌گیری اشاره شده است. نویسنده بیان می‌کند که قتل یک انسان (یا بندی) باید با تأمل صورت گیرد، زیرا اختیار وجود دارد و ممکن است با عجله تصمیم به کشتن گرفته شود که منجر به فوت مصلحتی شود که جبران‌ناپذیر است. او همچنین به این نکته اشاره می‌کند که آسان‌تر است که روح انسانی را از بدنش جدا کنیم، اما نمی‌توان آن را دوباره زنده کرد. بنابراین، صبر و تفکر در چنین موقعیت‌هایی ضروری است، زیرا تصمیمات عجولانه عواقب جبران‌ناپذیری دارند.